Yas Marina Circuit Yarış pisti Abu Dhabi - Tilke Mühendislik

2009 yılında Abu Dabi, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) başkentinde, Yas Marina bölgesine yayılan, yeni Formula 1 yarış pistinin açılışından, sadece motor sporları hayranları etkilenmedi. Büyük ve önemli ölçüde, projede yer alan Aachen çıkışlı Mühendislik- ve Mimarlık Firması Tilke, yarış pisti alt yapısının dışında, komple proje alanının master planlamasından, tribünlere, basın- ve idari binalardan, otele kadar  projelerden sorumluydu.

Tilke Mühendis ve Mimarlık Ofisi, yarış ve deneme pistlerinin planlanması ve gerçekleştirilmesi alanında, dünya çapında lider konumundadır ve tüm  bina tekniği bölümlerinde 10 yıldan uzun bir süredir, sürekli olarak liNear Firmasının tasarım ve hesaplama yazılımlarını kullanmaktadır.

Böylece Yas Marina Circuit için tüm teknik bina donanımı da liNear araçları ile planlandı.

Motor sporları, yarışlarıyla örn. Formula 1 Dünya Şampiyonası, son on yıldır giderek daha başarılı ve artarak kalabalıkların ilgi odağı haline gelmiş, ayrıca dünya çapında yayılmasını ve dağılmasını sağlamıştır. Güçlü yarış arabalarının cesur pilotlarının, teknik üstünlük kazanmak için pistlerdeki mücadelenin yanısıra, yarış alanlarının mücadelesiyle de, yarış pistleri daha sansasyonel değilse bile daha egzotik hale gelmiştir.

Mimarinin ve tasarımın bu çok özel alanında, Alman inşaat mühendisi Hermann Tilke, uzun yıllardır bu yarışın en ön sırasında yer almaktadır. 1983 yılında kurulan Tilke Mühendislik & Mimarlık bir çokları için motor sporları dünyasında en çok rağbet gören yarış- ve test pistleri tasarımcısıdır.

Kendisi de coşkulu bir yarış pilotu olan Tilke, ilk işi Nürburgring’in genişletilmesi ve dönüştürülmesiydi. Tilke’nin 1994’de kurulan firması Tilke GmbH&Co. KG, artık yarış pisti alt yapısının dışında, komple proje alanının master planlamasından, tribünlere, araç-bakım-, basın- ve idari binalardan, otellere, alışveriş merkezlerinden, diğer tesis ve binalara kadar spor ve dinlenme tesisleri projeleri gerçekleştirmektedir. Bugün Tilke ve ortağı Peter, Almanya, Bahreyn, Abu Dabi, Singapur, Meksika, ABD, Hindistan, Rusya, Kazakistan ve Azerbaycan'da 350’nin üzerinde çalışanı istihdam etmektedirler.

Tilke'nin son yıllardaki birçok proje alanındaki doruk noktalarından biride, 2009’da Abu Dhabi’de bitirilen 5.55 km uzunluğundaki Formula 1 yarış pisti Yas Marina Circuit’dir. 161,9 hektarlık toplam alan, Abu Dabi Adalar topluluğunun bir parçası olan 25 km²’lik Yas Adası üzerinde bulunmaktadır. Yas Adası turizm ve sporun bir incisi haline getirilmiştir.


Yarış pistinin doğrudan komşusu,  İngiliz mimarlar Benoy tarafından tasarlanan, dünyanın en büyük kapalı tema parkı olan ve Kasım 2010'da açılan Ferrari World Abu Dabidir. Tüm bu büyük projelerin yaratıcısı, Abu Dabi’nin lider emlak firması Aldar Properties PJSC’dir. BAE ve Tilke GmbH & Co. KG arasındaki ilk temas 2005 yılında şirketin motor yarışları dünyasındaki uluslararası ünü nedeniyle gerçekleşti. 2006 yılındaki ilk planlamaların başında, yapı projesinin kapsamı sonuçta ortaya çıkan toplan projenin 1/3’ü olarak tasarlanıyordu. Ancak planlar, müşterinin talepleri yönünde, ilerleyen planlama aşamalarında değiştirildi. Bunun altında yatan neden ise, dünyanın en mükemmel ve en modern yarış pistini gerçekleştirmek arzusuydu.


Yarış pisti, model olarak dar ve sık virajlı Monre Carlo gibi oldu!! Böylece önceleri geçici olarak düşünülen pist,  geçici olarak düzenlenmiş seyirci tribünleri ile kalıcı hale geldi. Ayrıca burada Yas Marina Circuit, Formula 1 gibi diğer uluslar arası yarış pistlerinden, büyük organizasyonlarda geçici tribünler üzerinde oturulmasıyla ayrılır. Dolayısıyla, tribün mimarisinin yenilikçi yapısına bağlı olarak, Yas Island parkurlarının üzerinde aynı zamanda pop konserleri de düzenlenebilir.

Sonuç olarak, fark yaratan çeşitli kullanım senaryolarıyla Yas Marina Circuit‘in "beyaz fil gibi bir hayal yerine", son derece karlı bir yatırım olduğu söylenebilir.

Başından itibaren, Tilke GmbH & Co. yarış pistinin güneydoğu kısmında, yarış pistiyle bağlantılı, başlangıçta 4 yıldızlı standartında ve 250 yataklı bir otel planlıyordu. Ama Ekim 2007'de ise işveren zaten, yarış pistinin sadece bir Formula 1 pisti olarak yapılmamasına, aksine ek binalarla mimari değerinin artırılmasına karar vermişti.

Bilindiği gibi Monaco büyük bir örnekti! Bu duruma, oda sayısının artırılması ve buna uygun sansasyonel bir mimari dili eşlik etti. Kısa süren ödüllü bir mimari yarışma sonunda, New Yorker Mimarlık bürosu Asymptote ile Tilke, lüks bir otel tasarımını birlikte yaptılar. Schlaich Berger & Partner (SKB) Waagner Biro mühendisleride birlikte görkemli çatı tasarımını gerçekleştirdiler.


Bu durumun sıradışılığı ise, Planlamanın tamamının istisnasız olarak, planlama ekibi tarafından Yas Island adasında yapılması oldu. Tilke uygulama planlamasına kadar Asymptote ile beraber çalıştı, sonrasında,  New Yorker Mimarları sanatsal yönetimi devir alıken, Alman bürosu da inşaat yönetimini devir aldı. Süreçlerin yakın entegrasyonu ve katılımcıların birbirine olan mekansal yakınlığı, projeyi  hızla ileriye taşıdı, ancak böylelikle sıkı zamanlama planlaması yerine getirilebilirdi. Burada Tilke’nin "disiplinlerarası koordinasyon yönetimi", karar mekanizmalarının kısa ve hızlı olmasında önemli bir rol oynamıştır.


Kısa bir süre içerisinde otel planlamasının değiştirilebilmesi için yapılabilecek olanlar, büyük bir zaman baskısı altında gerçekleştirildi: Kat planı hemen hemen hiç değiştirilmeden bırakıldı, fakat bir başka yapı bölümü yat limanı için büyütüldü. Şimdi çatı cephesi boyunca, bina gövdesini saran „Peçe“ şeklindeki, LED aydınlatma dahil, 5.000’in üzerinde birbiri içine geçmeli cam bölmeler, muhteşem bir şekilde bir merkezi çekim yaratmaktadır. Bugün otel 449 odaya sahip, 5-yıldızlıdır ve üst lüks segmentte yer almaktadır.
Tüm çalışmalara rağmen Uluslararası Otomobil Federasyonu (FIA)’nın, Yas Marina Pisti'nde 2009 Dünya Şampiyonası'nın yedinci ve son Formula 1 yarışının yapılabilmesiyle ilgili tüm işler hala muallaktaydı. Pistin FIA'ya devrinin 1 Eylül 2009 tarihinde gerçekleşmesi gerekiyordu. Bunun anlamı, tamamlanması için 30 ay vardı. Gündüz iş saatleri içinde, geceleri de mesai yapılarak, gece gündüz çalışıldı. Projede binlerce insan esas itibarıyla üç bölümde çalışıyorlardı: Yas Marina Circuit, Yas Marina Limanı ve Yas Hotel. Tilke firma olarak kendisi, 120 mühendis ve mimar, 17.500 yarış pistinde çalışanı ve tekrardan 5.700 kişi ile birlikte otel kompleksinde çalıştı.


İnsan böyle olağanüstü bir inşaat projesinde, özellikle ağırlaştırıcı bazı faktörler üzerinden büyük bir düzenlilik ile karşılaşıyor:

1. İnşaat alanı Yas İsland, rahatsız edici bir yüksek su tabakasına (tuzlu ve agresif) sahip, tuzlu kumlardan oluşan bir ada.

2. Ortadoğu'da inşaat projeleri için alışılmış olan, yöntemlerin sanayileşmiş ülkelerden adapte edilmeden alınması. Örneğin, rüzgar yükü hesabına temel alınan bir Avustralya standardı, İngiliz standartı yada Amerikan standartı, bir Alman mühendis tarafından nasıl tavsiye edilebilinir!

3. Başka bir kültürel problemde proje yönetimindeki İngiliz-Amerikan aşırılıkları idi. Bazen insan, planlama ve uygulama ile ilgisi olanlardan çok daha fazla insanın, proje yönetiminin dümeninde olduğu duygusuna kapılıyordu!

4. Planlama süresi dört yıldan fazla olan, inşaatı iki buçuk yıl süren ve böylesine karmaşık bir projede planlama değişiklikleri  elbette doğaldır. Bazı katılımcılar "Aslında iki farklı yarış pisti planlanmış." diyorlardı. Tilke’nin ofisinde aslında pek de itiraz edilmeyecek bir söylem!

5. Bazı mühendisler belki bilmiyor olabilir,  Ortadoğu'da 50 ° C'nin üzerinde günlük sıcaklıklarda, beton buz ile soğutulur. Sadece " on the rocks " transport ve form vermek içindir. Kalıplamadan sonra çoğunlukla ekstra izole edilirki katılaşabilsin.

Mimari ile yarış pisti birbirlerinden ayrılmazlar. Pistin zorlukları direkt olarak sürücüye yansır, oradanda sonuçta seyircilerde gerilim yaratır, isterse tribündeki  41.093  kişi, isterse ekran başındaki milyonlar. Her şeyin tek parça gibi görünüyor olmasının nedenlerinden biri, Tilke’nin tüm mühendislik disiplinlerini ve mimariyi bir araya getirmesidir.


Bu boyuttaki projeler genellikle Tilke’nin kendisi tarafından oluşturulan, ayrıntılı görsel ve sinematik animasyonlar ile başlar. Tilke’nin etkisi, daha sonra destek tertibatları, ve teknik bina donanımından mimari, yol yapımı, yeraltı, beton teknolojisi, asfalt spesifikasyonları ve  yarış elektroniğine kadar hepsini kapsar. Gerekirse sunulan hizmetler de,  ilk büyük etkinlik sırasında komple teknik bina bakımından, hatta ana bakım yönetimine genişletilebilinir.

Yarış pisti önce, Yas Marina otelin -altından geçen- bir golf sahası boyunca uzanır - Dünya çapında eşsiz bir durum – ve daha sonrada yat limanından geçer. Dört düz hatda, arabaların hızı 317 km / h kadar çıkar. Yani yarış arabası, batı tribününden tam hızla geçer ve gerekirse tribünün altına dalarak ortasından akar.  -Yarış dünyasında mutlak bir yenilik-. 59.100 m² toplam alana sahip, asfaltlanmış alanda  hızlı tempolu bir heyecan yaratır. Geleneksel çakılllı emniyet şeritleri artık yok, yaygın olarak kullanılan  çarpma etkisini azaltan lastik bariyerlerin yerini, yeni hava dolu plastik bariyerler almış bulunmakta.

Pilotlar için bazı „asılı virajlar“ bölümlerdeki tepe noktalarının eğimiyle, arabalar ve sürücüleri için  yanal ivme üzerindeki yükü arttırarak fazlalaşan bir zorluk faktörü oluştururlar. Komple tesis 2009 Ekim sonu açıldı. Kasım’ın birinde dünya, Yas Marina Pisti'nde, ilk heyecanlı Formula 1 yarışını izledi. Sebastian Vettel burada yapılan ilk yarışta, sezon finalini kazandı ve dünya şampiyonu oldu.

Yazı: Christian Brensing


Tilke GmbH & Co. KG
Krefelder Straße 147
52070 Aachen
Deutschland
Tel.: +49 241 9134-0
www.tilke.de